Thys3
Database-software voor biologische waarnemingen
 

Scores enkel uitdrukken in getallen is onhandig en onbetrouwbaar

In slechts weinig gevallen wordt een waarneming van een aantal ook altijd sec als aantal opgeslagen. In de hydrobiologie is dat alleen bij macrofauna en diatomeen zo, verder is het gebruik bij vogels en zoogdieren, maar ook daar is er vaak behoefte aan het onderscheiden van aantalsklassen.
Planten worden in een vegetatieopname vrijwel altijd in bedekkingsklassen geschat. Er is een traditie om de klassen in nummers weer te geven, maar een betrouwbare standaard is er niet. Daardoor kan hetzelfde getal heel verschillende betekenissen hebben. Stowa heeft wel een standaard ingevoerd die in de hydrobiologie meestal wordt gebruikt, maar de codering kan voor meerdere methoden (Tansley, Braun-Blanquet) worden gebruikt, waardoor de betekenis dus kan variëren, ook blijken vergissingen te worden gemaakt en zijn sommige algemeen gebruikte nuances niet registreerbaar. Veel onderzoekers gebruiken andere schalen met meer of minder codes of gecombineerde coderingen zoals in bijvoorbeeld de Londo-schaal. In de vegetatiekunde is overigens vaak behoefte aan twee of meer scores per waarneming, zoals bedekking en sociabiliteit.
Bij fytoplankton wordt van elke planktonsoort zowel het aantal cellen als het aantal kolonies geteld, en wordt dat ook nog per ml berekend, wordt idealiter ook de gemiddelde celdiameter gemeten en wordt daarmee ook het biovolume berekend. Om dit te behappen worden in bestaande databases soorten of gehele monsters meerdere keren ingevoerd, wat de kans op fouten groot maakt en het gebruik van de data achteraf erg ingewikkeld maakt wegens de complexe selectieprocedure die dan nodig wordt.
Vissen worden in de regel in meerdere lengteklassen geteld; bij macrofauna en zoöplankton worden stadia vaak apart geteld, bij fytoplankton worden sommige soorten in meerder koloniegroottes of celgroottes geteld, bij vogels worden geslachten vaak apart geteld, bij vegetatie worden lagen apart opgenomen. In al deze gevallen moeten deze deelscores als zodanig worden opgeslagen en niet, zoals nu meestal gebeurd als aparte waarnemingen. Bij gebruik of conversie van de data mogen deze namelijk meestal niet als onafhankelijk waarnemingen worden verwerkt of per soort bij elkaar worden geteld.